Nguyễn Hồng Quang

Một văn phòng kiến trúc khởi nghiệp thời kỳ đầu với những dự án thiết kế nhà ở quy mô vừa và nhỏ

TOOB Studio là một văn phòng kiến trúc có trụ sở tại Hà Nội, khởi nghiệp thời kỳ đầu với những dự án thiết kế nhà ở quy mô vừa và nhỏ. Sau này, kiến trúc sư Nguyễn Hồng Quang cùng các cộng sự dần mở rộng quy mô và tham gia thiết kế nhiều hơn các loại hình kiến trúc khác.

Tác giả cuộc trò chuyện đã tiếp xúc và theo dõi công việc của TOOB từ những ngày đầu tới thời điểm hiện tại, gần đây lại có dịp trò chuyện thêm với kiến trúc sư Nguyễn Hồng Quang về quá trình hành nghề và những nhận ra thú vị khi bước trên con đường thực hành kiến trúc tại Việt Nam.

Chào kiến trúc sư Nguyễn Hồng Quang, những ngày đầu của TOOB thế nào?

Nguyễn Hồng Quang: Nhìn lại thời kì đầu, chắc ai cũng có khó khăn cả, điều tôi thấy may mắn là luôn có những cộng sự song hành cùng xây dựng quan điểm thiết kế và duy trì cho tới tận hôm nay.

Kiến trúc sư Nguyễn Hồng Quang

Phỏng vấn & Ảnh
Trần Trung Hiếu
Phạm Hà Thu

Địa điểm
TOOB Studio

Sau 9 năm thành lập, anh có nhận thấy sự thay đổi của TOOB từ đó tới nay? Có cột mốc nào đáng nhớ sau quãng thời gian dài như vậy?

TOOB Studio đã có nhiều thay đổi so với thời điểm mới bắt đầu, tất nhiên điều này nằm trong định hướng. Trước mỗi dự án, chúng tôi đều có những quyết định mang tính “tiến hóa” chứ không phải “sự lựa chọn mang tính ngang hàng”. Chúng tôi luôn cố gắng gìn giữ tiêu chí này hết mức có thể.

Nhà Trâu Quỳ

Ảnh
Triệu Chiến

Cột mốc đáng nhớ có lẽ là công trình tổ hợp dịch vụ đầu tiên mà chúng tôi thực hiện vào năm ngoái. Dự án như một cơ hội, kích thích mình bước qua giới hạn của bản thân.

Anh hãy nói thêm về công trình tổ hợp đó.

Công trình tôi muốn đề cập đến là Nhà Hạ Long 02. Vị trí dự án khá đặc biệt, nằm trên một con dốc tại đảo giao thông trung tâm của thành phố Hạ Long (Quảng Ninh). Con dốc nâng ngôi nhà tạo ra vị thế mới mẻ cho đô thị, buộc chúng tôi phải suy nghĩ để công trình trở thành một điểm đến, chủ đầu tư rất tán đồng với quan điểm này.

Ngoài công trình này, TOOB cũng có một số dự án thú vị khác. Trước đây, việc tập trung vào một số công trình nhà ở khiến tôi nhận ra sự giới hạn trong suy nghĩ mặc dù mình luôn cố gắng mở rộng tư duy. Quan sát thì thấy nhiều kiến trúc sư nổi tiếng trên thế giới khi thiết kế thường không bị bó buộc vào bất cứ thể loại công trình nào. Điều này thúc đẩy tôi cùng các cộng sự cố gắng thực hành dựa trên cốt lõi là mối quan tâm của bản thân. Khoảng 3 năm trở lại đây, sau khi hoàn thành một số dự án thương mại-dịch vụ và công cộng, tôi thấy suy nghĩ của mình phát triển thú vị hơn nhiều.

Ảnh
Triệu Chiến

Tôi muốn nghe thêm về lý do anh nhận lời tham gia thiết kế những công trình công cộng.

Nhà ở là kết quả của quá trình tương tác giữa kiến trúc sư và chủ nhà với mục đích tạo lập không gian cho một gia đình sinh sống một thời gian dài. Với khả năng sống thích nghi cao của người Việt Nam thì chắc hẳn mọi người đều yêu thích ngôi nhà của mình.

Khi thiết kế nhà ở, chúng tôi luôn đặt cho mình một suy nghĩ rộng hơn một ngôi nhà cụ thể. Quá trình thực hiện sẽ phát lộ dần ranh giới giữa ngôi nhà với các yếu tố xung quanh. Hoàn thiện xong, hầu hết chủ đầu tư đều nhận xét tích cực, họ thấy đẹp ở góc nhìn của họ, hiếm người chê. Đôi lúc tôi tự hỏi, đó có thực sự là những nhận xét khách quan, làm sao để biết suy nghĩ của mình có thực sự đúng đắn qua một công trình của cá nhân nào đó!?

Đối với công trình công cộng hoặc dịch vụ thì khác, chúng có đặc tính phục vụ nhiều đối tượng khác nhau trong một khoảng thời gian không quá dài. Người sử dụng được lựa chọn có nên xây dựng thói quen với công trình hay không, hành vi đó cho chúng tôi câu trả lời khách quan về chất lượng công trình. Những dự án dịch vụ, nếu không vận hành tốt dù với lý do khách quan hay chủ quan thì sẽ khá đáng buồn cho sự cố gắng của các bên. Tôi nhận ra trọng trách của kiến trúc sư khi tham gia thiết kế các công trình dịch vụ và công cộng là không hề nhỏ.

Câu hỏi thường xuyên được chúng tôi lưu tâm là “Đối tượng đến với công trình dịch vụ công cộng là ai và những yếu tố nào mới thỏa mãn được họ? Những đối tượng có mối quan tâm khác nhau thì cái gì là điểm chung giữa họ với nhau và giữa họ với chúng tôi (kiến trúc sư và nhà đầu tư)? Cái gì nên được ưu tiên? Thỏa mãn cảm xúc ngắn hạn hay lâu dài?”

Tôi cho rằng những câu hỏi trên chỉ có thể trả lời bằng việc tiếp tục thực hành kiến trúc mỗi ngày.

Không gian một công trình TOOB Studio thực hiện ở Hà Nội

Ảnh
Triệu Chiến

TOOB từng tham gia Lễ Hội Thiết kế Sáng Tạo (LHST) Hà Nội 2022, anh nghĩ sao về sự kiện này và mong muốn của anh sau khi tham gia dự án đó?

Hà Nội đã được Unesco công nhận là một trong những Thành phố trong mạng lưới Thành phố Sáng Tạo (TPST) của thế giới. Và hoạt động năm 2022 của TPST chính là LHST với địa điểm được lựa chọn là bờ Hồ Hoàn Kiếm. Không gian mở sẽ dẫn tới một đề bài rất mở. Điều này mang lại nhiều thách thức cho chúng tôi khi tham gia thiết kế một công trình có tính phổ cập theo tiêu chí của ban tổ chức.

Nhóm kiến trúc sư tham gia dự án đã quyết định tạo ra một tuyến các không gian kiến trúc để phục vụ hoạt động nghệ thuật hướng tới cộng đồng và quan trọng nhất là việc tôn vinh những di sản nằm trong khu vực nơi diễn ra sự kiện. TOOB kỳ vọng qua dự án này, tiếng nói và suy nghĩ của kiến trúc sư, nghệ sĩ và các cơ quan ban ngành sẽ gắn kết gần nhau hơn, là tiền đề cho các dự án kiến trúc công cộng tiếp tục được thực trong tương lai, để vai trò của kiến trúc sư trong bối cảnh đô thị ngày càng đậm nét.

Công trình trong khuôn khổ LHST 2022 tại Hồ Gươm, Hà Nội

Ảnh
Triệu Chiến

Quan sát thấy còn nhiều ý kiến cho rằng ‘mấy hoạt động này chẳng có gì đặc biệt, cũng không giúp cảnh quan Hồ Gươm đẹp hơn’, tôi nghĩ điều này một phần đến từ nhiều sự kiện được tổ chức trước đó nhưng không hiệu quả, thậm chí có sự kiện mang tới hình ảnh rất phản cảm.

Đối với cá nhân tôi, Hồ Gươm vốn dĩ là địa điểm luôn có vẻ đẹp rất riêng và dường như chúng ta nên “bớt đi hơn là thêm vào”.

Dù còn nhiều ý kiến nhưng thực tế cần kết nối ngành công nghiệp sáng tạo với người dân, bản thân chúng tôi đã chủ động tiết chế trong thiết kế để mọi người khi ghé thăm công trình đều cảm nhận được “không khí Hồ Gươm” theo góc nhìn khác đi, thậm chí còn mang tới những trải nghiệm mới lạ mà ngày thường không dễ có.

Tôi đánh giá sự kiện này là cơ hội để tôi và mọi người trong nhóm làm kiến trúc nhìn thấy được nhiều thứ cho cộng đồng, quan điểm và hành vi từ phía ban tổ chức, những khả năng và những giới hạn của việc thực hiện một dự án công trong không gian văn hóa đô thị. Tôi có niềm tin chương trình sẽ ngày một thiết thực hơn. Muốn trồng một cái cây cũng cần bắt đầu từ việc làm đất, mỗi nấc thang đều dẫn đến vạch đích cao hơn và tôi tin thời gian sẽ trả lời mọi thứ.

Công trình trong khuôn khổ LHST 2022 tại Hồ Gươm, Hà Nội

Ảnh
Triệu Chiến

Văn phòng TOOB Studio

Ảnh
Trần Trung Hiếu

Anh nhắc nhiều tới yếu tố thời gian để nhận ra, tôi muốn hỏi TOOB có đang trên con đường theo đuổi một quan điểm nào đó trong thiết kế? Hay đơn giản chỉ là việc thực hành hàng ngày và tự khám phá con đường đi riêng cho mình?

Tôi nghĩ để có được một quan điểm thiết kế thì phải trải qua rất nhiều giai đoạn. Từ việc đặt ra và trải nghiệm giả thuyết, xác định sự phù hợp của giả định với thời điểm và bối cảnh, khi một trong những yếu tố cấu thành bị thay đổi thì giải thuyết có còn giá trị không?

Để đạt được sự khẳng định cho bản thân phải cần một nền tảng kiến thức và kinh nghiệm vững chắc. Khẳng định sớm giúp mình tập trung năng lượng để theo đuổi nhưng có thể lại là nhược điểm khi khả năng của mình bị giới hạn và suy nghĩ bị đóng khung mà không dễ nhận ra. Hiện tại chúng tôi luôn có những mối quan tâm và câu hỏi cần phải trả lời, chưa kể tới những câu hỏi đôi khi bất chợt xuất hiện nên rất cần thời gian để kiểm chứng.

Văn phòng TOOB Studio

Ảnh
Trần Trung Hiếu

Đối với anh, điều gì quan trọng nhất trong quá trình thiết kế kiến trúc?

Tôi sẽ trả lời câu hỏi này trên phương diện kinh nghiệm của bản thân tại thời điểm này, vì mỗi giai đoạn với mục đích khác nhau sẽ sinh ra những ưu tiên khác nhau.

Hiện tại trước khi bắt đầu thực hiện mỗi dự án, chúng tôi đều tìm hiểu rất nhiều khía cạnh để mang tới cho dự án một tầm nhìn. Tôi nghĩ điều này rất quan trọng, nếu nhìn ngắn thì dự án sẽ không giúp chúng tôi có bước tiến trong nhận thức lẫn kinh nghiệm, nếu nhìn xa thì sẽ quá sức của các bên và đôi khi khó kiểm soát. Dùng lý trí để xác định tầm nhìn phù hợp với năng lực mà vẫn giữ được sự đam mê thuần khiết trong sáng tác, tôi thấy điều này rất đáng lưu tâm.

Có nhân vật nào gây ảnh hưởng tới quan điểm thiết kế và thực hành kiến trúc của anh?

Một trong số những bậc thầy về kiến trúc thế kỷ 20 mà cá nhân tôi rất thích là kiến trúc sư Le Corbusier. Tư tưởng của ông đã định hình nền tảng của kiến trúc hiện đại và quy hoạch đô thị, ông cũng đưa ra nhiều học thuyết kiến trúc, cả tiếp nối lẫn bác bỏ chính luận điểm của mình. Không chỉ tôi mà nhiều kiến trúc sư đều thấy và cảm nhận rõ ảnh hưởng của Le Corbusier tới kiến trúc đương đại là vô cùng to lớn.

Ông đã cống hiến cho nền kiến trúc thế giới những tác phẩm đáng ngưỡng mộ. Nói điều này bởi may mắn là tôi từng được tới thăm trực tiếp một số công trình của ông, cảm giác khó diễn tả được bằng ngôn từ lẫn hình ảnh, thiết kế Le Corbusier cho người thưởng thức một đặc ân khi cảm nhận công trình.

Ngoài ra, tôi cũng học được rất nhiều từ những dự án thực tế của các đồng nghiệp đang làm việc tại Việt Nam, như nhóm anh em kiến trúc sư thân thiết với tôi hiện tại ở Hà Nội.

KTS Nguyễn Hồng Quang tới thăm một công trình ở Châu Âu. Ảnh: NVCC

Nhắc về việc từng ghé thăm nhiều công trình kiến trúc của các kiến trúc sư nổi tiếng trên thế giới, có sự liên hệ nào giữa thực tế công trình với hình ảnh xuất hiện trên các ấn phẩm, sách báo…?

Ngày nay, do sự phát triển của Internet và công cụ nhiếp ảnh, nên mọi người có xu hướng tiếp nhận thông tin về công trình kiến trúc thông qua hình ảnh được chụp bởi các nhiếp ảnh gia, không nhiều người chụp được thêm bối cảnh hoặc kể được nhiều hơn một câu chuyện về kiến trúc công trình. Vì thế giới quan sát thường xuất hiện những đánh giá thiếu tính khách quan. Khi có cơ hội trải nghiệm thực tế, có công trình thật sự làm thay đổi cách nhìn nhận của tôi về kiến trúc. Tôi dần thay đổi để giảm nhẹ sức ảnh hưởng của thị giác, hướng tới cảm nhận theo cách đa chiều hơn.

Quan sát chuỗi Pavilion của Serpentine và cả các tác giả hơn 20 năm qua, tôi nhận thấy mỗi công trình dù có hình thức rất khác nhau hoặc thậm chí không được như kỳ vọng của người xem, nhưng mấu chốt chúng đều cất lên những tiếng nói và góc nhìn rất riêng của mỗi kiến trúc sư. Điều quan trọng là họ dám làm, dám thử nghiệm, có lẽ họ không quan tâm quá nhiều tới sự đánh giá từ bên ngoài gây tác động tới suy nghĩ của họ. Trong tiến trình phát triển kiến trúc, tôi nhận ra đó mới là điều quan trọng.

Các thế hệ kiến trúc sư nói riêng và nhân loại nói chung sẽ luôn được thừa hưởng những bài học và giá trị từ kết quả thực hành của ai đó, theo tôi đó là cách chúng ta tiến lên.

KTS Nguyễn Hồng Quang ghé thăm một công trình thiết kế bởi KTS Le Corbusier. Ảnh: NVCC

Ngoài kiến trúc, anh có đam mê với bộ môn nào khác không? Vì sao?

Trong cuộc sống ai cũng vậy thôi, đều cần trải nghiệm, cần quan tâm đến nhiều lĩnh vực khác nhau để bổ trợ cho góc nhìn của mình. Hiện tại thì tôi đang theo những bộ môn thể thao có tính chất đối kháng. Với thể thao nói chung, tôi nhận ra nỗ lực tự thân rất quan trọng. Bạn phải duy trì được sự đều đặn, đặc biệt là hơi thở, bất cứ khi nào hơi thở không đều, trễ hoặc nhanh quá thì các chuỗi động tác phía sau sẽ ảnh hưởng. Tương tự trong công việc kiến trúc, việc giữ cho mình một nhịp làm việc và sáng tác đều đặn là yếu tố tiên quyết giúp các bạn đi được một hành trình dài với nghề nghiệp.

Cảm ơn kiến trúc sư Nguyễn Hồng Quang!

TOOB Studio is a Hanoi-based architecture office, beginning with their focus on medium and large-scale housing projects. Later on, architect Nguyễn Hồng Quang and his partners have gradually expanded and taken part in some other categories in architecture.

The writer has followed and known about TOOB since its first days to the present. Recently, he has an opportunity to have a conversation with architect Nguyễn Hồng Quang about his practice and perceives when working on architecture in Vietnam.

Hello architect Nguyễn Hồng Quang, how was TOOB’s first days?

Nguyễn Hồng Quang: Looking back to the starting point, it was rough to all, what I found lucky was that there were always people and partners who worked together with me to create our concept and maintain this until today.

Architect Nguyễn Hồng Quang

Interview & Photo
Trần Trung Hiếu
Phạm Hà Thu

Location
TOOB Studio

After 9 years, have you recognised TOOB Studio’s changes? Are there any milestones of TOOB throughout this long period?

TOOB Studio has changed so much compared to its starting point, surely this has been oriented. Before starting any projects, we always have “evolutional” decisions, not “identical selections”, and we try to maintain this criterion in the process.

Trâu Quỳ House

Photo
Triệu Chiến

Our milestone must be the first service complex that we realised last year. This project was a chance, a stimulation for us when we were at our limit.

Can you share some information about it?

‘Hạ Long House 02’ is our most recently completed project. Its location, which is very exceptional, is situated on a slope in the central traffic island of Hạ Long city. This slope lifts up the house creating a new position to the city, driving us to consider to create this house a destination, the investor was very much in agreement with this decision.

In addition, the project has to secure the owners private life and experiences in it.

Photo
Triệu Chiến

I really want to hear more about the reason why you accepted to design these projects and how was your attitude about it?

Like many other architecture offices’ starting point, we began mostly with housing projects.

A house is the fruit of a period of communication between architects and investors with the aim to create a space for a family to reside for a long time. And with the exceptional adaptability of Vietnamese people, everyone will love their house and their corner.

Meanwhile, public construction is designed to serve diverse audiences in a short period of time and people who use it can choose whether they want to have a bonding habit with it or not, this behaviour gives us very objective answers for the quality of a public construction.

If service projects could not be run well, despite objective or subjective reasons, it would be very bad for all parties. I have realised that the responsibility of an architect is massive.

Sometimes, we wonder, “Who are people that come to use the public construction? What can make them satisfied? With people who have different interests, what are mutual points between them and between architects and investors? What should be prioritised? Short-term emotional satisfaction or long-term advantage? Surely, the answer can only be by continuing to practise architecture everyday.

A space of a project that TOOB Studio designed in Hanoi, Vietnam

Photo
Triệu Chiến

TOOB participated in the Hanoi Creative Design Festival 2022 and you were very excited about this project. Could you share more about your desire after working on this project?

Hanoi has been recognised by UNESCO to be one among the network of the World Creative Cities. The Creative city’s 2022 event was the Creative Design Festival at Hoàn Kiếm lake area with the goal of universalising people.

The Creative Design Festival 2022 had an open topic and brought us many challenges. We decided to create a complex of architectural spaces serving artistic activities for the community, honouring the heritages of the area. Additionally, we expect that the voice of architects, artists and other departments would be friendlier together after this project; this creates the premise for future projects.

A construction in the Creative Design Festival 2022 at Hoàn Kiếm Lake, Hanoi, Vietnam

Photo
Triệu Chiến

There are some opinions like ‘these kinds of activities are nothing fun, nor they help make Hoàn Kiếm lake more beautiful’, I think this thought is a result from many previous events. What do you think about contributing your opinion to the organiser? Should we hold any practical activities such as designing public toilets or rest stations?

To me personally, this lake has had its own beauty as always and it seems like we should “reduce rather than add”.

However, connecting the creative industry to people is one necessary action, and we have certain restrained designs so that people can feel the atmosphere of Hoàn Kiếm lake in a different way, or even bring new activities that unexist on normal days.

For us, the Creative Design Festival is an opportunity for me and everyone in the group to see a lot of things for the community, witness the perspective from the organisers, observe the possibilities and limitations of carrying out a public project in this very important cultural area. I believe that this programme will be more and more practical. If you want to plant a tree, you have to start with dealing with the soil first, I know that time will answer all questions.

A construction in the Creative Design Festival 2022 at Hoàn Kiếm Lake, Hanoi, Vietnam

Photo
Triệu Chiến

TOOB Studio

Photo
Trần Trung Hiếu

You mention so much about time. Is TOOB pursuing a philosophy in its design? Or is it just simply a daily practice and figuring out its own way?

I think to have a philosophy or a certain mindset for design requires being through many periods, hypothesise, experience hypothesis, determine if this hypothesis is suitable to the time or not, is it still valuable when one of the key factors has changed? To have such affirmation, it needs a strong background knowledge and experience. The sooner you can affirm, the better you can concentrate your energy, but it also can be a drawback that frames your ability. More importantly, it is difficult to realise. At the moment, we are having many concerns and questions to answer, not even counting some questions that appear during the process.

TOOB Studio

Photo
Trần Trung Hiếu

What is the most important thing in the process of designing architecture to you?

I would answer this question based on my personal experience at this moment, because each stage with different purposes will ask for different priorities.

Now, before starting any projects, we learn about many aspects that can create a base for us to give a view to our project. It is important to define a vision; a near vision would not make us step up in both perception and experience, a far one would be too much for everyone and hard to control. It is crucial to use intelligence to define the right vision according to your ability while keeping pure passion in your creation.

Is there anyone that influences your mindset and practice in architecture designing?

One of the greatest architecture teachers of the 20th century that I personally admire is architect Le Corbusier. He helped form the foundation of most modern architecture and urban planning, profounding many architectural theories (both continuing and disproving his previous ones). He has had a great influence on contemporarcy architecture.

He dedicated numerous admirable works to the world’s architecture. Saying this is because I was lucky enough to be able to visit directly at his construction. I could not really describe in words or pictures, it gives those who have the opportunity to be there, to have a privilege to feel his work.

Besides, I certainly learn a lot from the projects of fellow architects who are practising in Vietnam.

Architect Nguyễn Hồng Quang visitting a construction in Europe. Photo: TOOB Studio

Having visited many architectural works of world famous architects, how do you feel when standing there in person? Is there any relationship between the actual work and the images appearing in publications, books…?

Nowaday, because of the development of the internet and photographic tools, people tend to perceive information about an architectural work by images with reduced surrounding context and no content. From this, there will come some unbiased assessments.

When having the chance to experience the real things, there are constructions that really change the way I see architecture.

I gradually learn to reduce the impact of the visual and perceive the work in a more multi-dimensional way.

Observing the Serpentine pavilions and their creators, I have realised that each project even if they have different forms and beauties or even not meeting expectations, the crucial part is that they all have their own voices and deliver perspectives of each architect.

The important thing in the architectural development process is that they dare to do, dare to experiment, perhaps they care less about the others’ judgement that affects their thinking.

The next generation of architects will always inherit the lessons, the values and that is the way we – humans move forward.

Architect Nguyễn Hồng Quang visiting a construction designed by architect Le Corbusier. Photo: TOOB Studio

Do you have any interests other than architecture? Why?

I think in life, we all need experiences and interests in many different fields in order to support your views. Currently, I am doing some combat sports. In sport, self-effort is the key. You have to be consistent, whenever the breathing is irregular, too long or too fast, the following sequence of movements will be affected.

It is the same to practising architecture, keeping yourself a regular rhythm of work and composition is a prerequisite to help you go on a long journey with your career.

Thank you very much for your time!