A Yun Duo Cang - Notesbook

Nằm ẩn mình trong khung cảnh núi non trùng điệp của Quý Dương (Quý Châu, Trung Quốc), tổ hợp nghệ thuật công cộng AYDC được thiết kế bởi ATELIER XI là minh chứng sống động cho cách kiến trúc có thể trở thành phương tiện kết nối con người với thiên nhiên và ký ức văn hóa. AYDC (A Yun Duo Cang) – trong tiếng dân tộc Di có nghĩa là “vùng đất mộng mơ của chúng ta”. Đây không đơn thuần là một khu văn hóa, mà là một không gian thử nghiệm sống động – nơi cộng đồng, sáng tạo và tự nhiên cùng tồn tại trong mối tương quan mềm mại và đầy cảm hứng.

Thay vì xây dựng một khối công trình đồ sộ duy nhất, kiến trúc sư lựa chọn phân tách cấu trúc thành ba gian nhà điêu khắc nằm rải rác trong cảnh quan – như những “hòn đảo ý niệm” giữa thiên nhiên. Ba công trình: Thư viện Xima, Nguyện đường Ginkgo, và Sân khấu Dali, là ba thực thể độc lập nhưng được kết nối bằng một ngôn ngữ kiến trúc xuyên suốt – nơi ánh sáng, vật liệu và hình khối trở thành yếu tố chủ đạo để định hình trải nghiệm.

Lấy cảm hứng từ các hang đá vôi karst – địa hình đặc trưng của Quý Châu – ba khối kiến trúc được “khoét rỗng” theo những vòm nhọn căng nhẹ, như thể thiên nhiên đã tạc nên chúng bằng gió và ánh sáng. Mỗi gian nhà gắn liền với một yếu tố của tự nhiên: nước, bầu trời, và ánh sao – phản chiếu những cung bậc khác nhau của cảm xúc và hoạt động cộng đồng.

Thư viện Xima xuất hiện bên bờ hồ như một chiếc bóng trăng rơi xuống mặt nước. Với hình khối chữ nhật bên ngoài và mái vòm kim loại phát sáng bên trong, công trình tạo nên một không gian đọc sách tĩnh lặng, nơi hình ảnh, ánh sáng và gió hòa quyện thành một cảm thức thiền định nhẹ nhàng.

Sân khấu Dali lại là nơi mọi thứ bừng sáng. Được hình thành từ “phần âm” của một vòm vô hình, công trình mở ra quảng trường công cộng như một bệ đỡ cho các buổi trình diễn và lễ hội. Sàn sân khấu tích hợp sợi quang bên dưới, tạo hiệu ứng thị giác như một bầu trời sao lấp lánh dưới chân người biểu diễn.

Nguyện đường Ginkgo, nằm giữa rừng ngân hạnh, được nâng đỡ bởi bốn “lá đá” khổng lồ lấy cảm hứng từ hình thái của lá cây mùa thu. Bước qua khe hẹp giữa các khối cầu kim loại, người tham quan được dẫn vào “khoảng trống” trung tâm – một không gian ngắm sáng và lắng nghe tiếng gió xào xạc, như thể đang bước vào một nghi thức nội tâm.

Vật liệu chính của ba công trình là đá travertine trắng xốp và thép không gỉ uốn cong, được xử lý với những mức độ phản chiếu khác nhau: từ bề mặt phun cát mờ tạo cảm giác dịu nhẹ trong thư viện và nguyện đường, đến bề mặt đánh bóng như gương ở sân khấu để phản chiếu mọi chuyển động sống động xung quanh.

Cả ba gian nhà không chỉ là những không gian chức năng – đọc, thiền, biểu diễn – mà còn là những biểu tượng kiến trúc định hình bản sắc của AYDC như một điểm đến văn hóa đương đại. Chúng không lấn át thiên nhiên, mà cùng thiên nhiên tạo thành một bản hòa âm sống động – khi rừng ngân hạnh thay lá, kiến trúc như đổi màu theo mùa; khi gió nổi lên, các mái vòm khẽ rung như thở cùng đất trời.

Dự án AYDC cho thấy: kiến trúc không cần phức tạp để trở nên sâu sắc. Những cử chỉ tối giản, những hình khối điêu khắc được đặt đúng nơi, đúng lúc, có thể mở ra cả một chiều không gian mới – nơi trải nghiệm, cộng đồng và mơ mộng cùng hội tụ.

Xem thêm ảnh công trình này

Ảnh
Zhang Chao

Năm hoàn thành
2024

Biên tập
Anh Nguyên

Tucked into the misty mountains of Guiyang, the AYDC public art complex is a powerful demonstration of how architecture can bridge people, nature, and cultural memory. AYDC—short for A Yun Duo Cang, meaning “our land of dreams” in the Yi language—represents more than a cultural district; it is a living, breathing laboratory where creativity, community, and landscape are inextricably interwoven.

Rather than a single, monolithic building, the project unfolds as a constellation of three sculptural pavilions scattered across the terrain. Like islands of imagination, the Xima Library, Ginkgo Chapel, and Dali Stage each perform a unique function while sharing a common design language—one rooted in light, material, and form.

Inspired by Guizhou’s native karst caves, the three structures are carved inward, their mass hollowed into suspended, pointed arches—geometry shaped as much by absence as by presence. Each pavilion engages a different element of nature – water, sky, and starlight – offering space for reflection, gathering, and expression.

The Xima Library rests quietly by the water’s edge, surrounded by golden ginkgo leaves. A rectilinear stone exterior encloses a glowing metallic dome, its reflection dancing on the rippling surface like a moon in motion. The space evokes a meditative atmosphere—where reading becomes a dialogue with wind and shadow.

Facing the public square, the Dali Stage is formed by the inverse imprint of an invisible arch. At night, fiber optic lights embedded beneath the stage glimmer like stars beneath one’s feet. Designed as a beacon for collective celebration, the stage embodies performance not only as an event, but as an atmosphere.

Perched gently on a hillside grove, the Ginkgo Chapel rises on four massive leaf-shaped stone columns. Entering through a narrow slit between curved metal spheres, visitors are drawn into a hollowed core—a spatial void open to the sky above. Here, shifting sunlight and the soft rustle of leaves compose a gentle, almost spiritual encounter.

Though distinct in program, the three pavilions are united by their material palette and poetic restraint. Outer façades of porous white travertine filter light and shadow; inner shells of stainless steel are treated with varying finishes—matte sandblasted textures in the library and chapel evoke softness and quietude, while mirror-polished steel on the stage intensifies light, sound, and movement.

As seasons shift, the landscape transforms: the ginkgo forest turns from lush green to golden amber, and the architecture—responsive and open—absorbs this rhythm. The pavilions do not impose upon nature; they breathe with it.

Ultimately, the AYDC project redefines the role of architecture—not as object, but as orchestrator of experience. Through minimal gestures and sculptural clarity, the design offers an ever-evolving framework where memory, community, and creativity take root. It is not only a place of beauty, but a place that believes in the transformative potential of space.

Xem thêm ảnh công trình này

architect
Atelier Xi

Location
Guiyang, Guizhou Province, China

Gross Floor Area
236 m2

Photography
Zhang Chao

Year
2024

Editor
Anh Nguyên